مشاوره و آموزش خصوصی مدیریت، برنامه ریزی و کنترل پروژه سازمان

نگرشی نوین به مدیریت و کنترل سازمان توسط اساتید با تجربه

شناوری منفی، خوب یا بد؟

اخیرا مباحثی در خصوص شناوری منفی، مزایا و معایب آن مطرح می‌شود.

در این نوشتار می‌خواهیم به بررسی این موضوع بپردازیم و سپس نتیجه بگیریم برنامه زمانبندی دارای شناوری منفی خوب است یا بد؟

شناوری منفی چیست چه موقع در برنامه زمانبندی رخ می‌دهد؟

برای پاسخ در ابتدا مفهوم شناوری را با هم مرور نماییم.

شناوری کل ( Total Slack یا Total Float ) مدت زمانی است که یک فعالیت می‌تواند به تاخیر بیفتد، بدون آنکه بر زمان پایان پروژه تاثیر بگذارد.

در صورتی که این عدد برای فعالیتی، صفر باشد، به این فعالیت، فعالیت بحرانی ( Critical Task ) می‌گویند.

شناوری کل از فرمول ذیل محاسبه می‌شود:

Total Float=Late Start – Early Start = Late Finish – Early Finish

شناوری منفی

مطابق فرمول فوق زمانی شناوری کل، منفی می‌شود که تاریخ های دیرترین زمان ممکن فعالیت قبل از تاریخ های زودترین قرار گیرد.

سوال این است که چه موقع این اتفاق رخ می دهد؟

دقت کنید شناوری منفی هیچ‌گاه به خاطر نوع روابط یا تعداد روابطی که بین فعالیت ها تعریف می‌کنید، به وجود نمی‌آید.

شناوری منفی زمانی رخ می‌دهد که در برنامه زمان بندی از قیود یا محدودیت ها ( Constraint ) استفاده نماییم و شرایط ذیل رخ دهد:

در محدودیت ها Start On ، Start On or Before و Mandatory Start هنگامی که تاریخ قید قبل از تاریخ ES باشد.

مثلاً مطابق روابط پیش نیازی تاریخ Early Start فعالیت روز دهم ماه باشد و ما با یکی از محدودیت های اشاره شده، تعیین کنیم تاریخ شروع مثلا روز پنجم ماه باشد.

در این حالت 5 روز شناوری منفی برای فعالیت بوجود می آید.

در محدودیت ها Finish On ، Finish On or Before وMandatory Finish : هنگامی که تاریخ محدودیت قبل از Early Finish باشد.

گاهی روابط خارجی ( External Link ) یعنی رابطه پیش نیازی فعالیت با فعالیتی در پروژه دیگر هم باعث شناوری منفی می‌شود.

شناوری 5- به این معنا هست که در صورتیکه این فعالیت مطابق مدت زمان برآوردی (Duration) خود انجام شود، در انتها پروژه با 5 روز تاخیر به اتمام خواهد رسید.

یا به عبارت دیگر، در صورتی‌که بخواهیم پروژه مطابق زمان برنامه ریزی شده به اتمام برسد، می‌بایست این فعالیت 5 روز زودتر از زمان برنامه ریزی شده، تکمیل گردد.

یعنی 5 روز از برنامه عقب تر هستیم و تاخیر داریم.

تاثیر منفی محدودیت ها بر برنامه زمانبندی

دقت بفرمایید یکی از اشتباهات رایج برنامه ریزان غیر حرفه ای, استفاده زیاد از قیدها است.

یعنی به جای تعریف روابط صحیح و منطقی بین فعالیتها، از قیود برای نشاندن فعالیت در تاریخ های مشخص استفاده می کنند.

توصیه می شود بجای این کار، با تعریف دقیق روابط پیش نیازی و پس نیازی و مدت زمان فعالیت ها، اجازه دهیم شبکه زمانبندی صحیحی شکل بگیرد.

در صورتی که که تاریخ های برنامه ریزی شده فعالیت ها، تامین کننده الزامات قراردادی نبود،

با تجدید نظر در روابط و در نظر گرفتن هم پوشانی های منطقی یا اصلاح مدت زمان برآوردی، به تاریخ های مدنظر برسیم.

از محدودیت ها به غیر از موارد خاص و در برخی مایلستون ها استفاده ننمایید.

همچنین بجای نشان دادن تاخیرات با شناوری منفی بهتر است با اختلاف تاریخ پایان برنامه ای ( Baseline Finish ) و

تاریخ زودترین زمان پایان فعالیت ( Early Finish ), تاخیرات را استخراج،

مدیریت و با تهیه برنامه جبرانی ( Catch up Plan ) چاره اندیشی نماییم.

شناوری منفی باعث به هم خوردن منطق شبکه زمانبندی و تاثیرات نامطلوب هنگام به روز رسانی در برنامه زمانبندی می‌شود.

جهت تکمیل موضوع مثال:

ساخت استادیوم جام جهانی روسیه و تاکید موکد برای تاریخ اتمام فعالیت ها قبل از شروع مسابقات را در نظر بگیرید.

حتی در فورس ترین شرایط جهت اتمام پروژه در تاریخ مقرر، به جای گذاشتن محدودیت های سخت در انتهای پروژه یا فازها،

اجازه دهیم تاخیرات و میزان تاثیر آن را در برنامه و شبکه زمانبندی اعمال شده و مطابق پیشنهاد PMBOK با روش هایی مانند

Fast Tracking یا Crashing، چاره جویی و برنامه جبرانی تهیه نمایید.

در پایان استاندارد وزارت دفاع آمریکا (DOD) به عنوان یکی از استانداردهای مطرح در حوزه برنامه ریزی،

وجود شناوری منفی در برنامه زمانبندی را ممنوع اعلام کرده است.

نویسنده: م.امینی

ویرایشگر: آرش بیاضیان سرکندی

مشاوره و آموزش خصوصی مدیریت، برنامه ریزی و کنترل پروژه سازمان

موضوع : شناوری منفی، خوب یا بد؟

Recent Posts

شناسنامه نوشته
شناوری منفی خوب یا بد؟
نام نوشته
شناوری منفی خوب یا بد؟
توضیحات
شناوری منفی یکی از مواردی است که استانداردهای معتبر وجود آن در برنامه زمانبندی را ممنوع اعلام کرده‌اند و برنامه‌ریزان پروژه لازم است با مفاهیم، دلایل و نحوه مواجه با این مساله آگاهی داشته باشند.
نویسنده
نام منتشر کننده
موسسه مدیریت و کنترل پروژه فراهمراهان
لوگوی منتشر گننده